21 May 2009

Bebeklerde Uyku Problemleri

Bugüne kadar uyku maceramızı kısaca anlatayım dedim. Belki bir faydası olur.

Eloşum doğduğunda bol bol uyumak isteyen bir bebekti. Sarılığın da etkisiyle uyandırıcaz diye canımız çıkardı.

Memede Uyuyan Bebeği Uyandırma Sorunsalı
Hastanedeki hemşirelerin her biri ayrı bir yöntem önermişti. Öneriler şunlar.
  • Topuğu sıkın
  • Emerken çeneyi sürekli gıdıklayın
  • Burnunu sıkın
  • Üşütün
Biz topuk sıkma ve gıdıklama olayını beceremedik. Burnu sıktık sıktık uyanmadı. Emzirirken usul usul soyarak uyanık tutmaya çalıştık. En etkili yöntem buydu.

Kolik Dönemi
Bir süre ağlama sorunu yaşadık. Sonradan anladığım kadarıyla kolik değil. Gerçek kolikliler anlattı anladım bizimki değilmiş. Ama bir dönem 40ı çıkana kadar belki biraz daha uzun bir ağlama sorunsalımız oldu. O dönem kızı alıp aspiratörün karşısında şarkılar türküler şeklinde bir uyutma metodu geliştirdik. Ama sallamadan. Daha çok şşşşş-pat denilen yöntemi uyguladık. Şşşş pışşşş huşşşş hışşş gibi sesler çıkarıyosun. Sırtada hafif hafif vuruyorsun. Omuzda uyuyordu, öyle yatağa yatırıyorduk. Bu dönemde pek düzenimiz yoktu bu arada. Daha doğrusu kendimize göre bir düzenimiz vardı. Tam Tracylik bir düzen değildi. Bir dönem Eloşu emzirmek için uyandırmamız gerektiğinde altını açıyorduk, uyanıyordu. Sonra bi ara altım açıldıktan sonra emmeliyim gibi bir alışkanlık geliştirdi. Onu önce meme, sonra alt açma oyun, sonra uykuya geçirmek zor oldu.

İkinci ay civarı düzenimiz, gece 20de emme, sonra uyku. 1 de meme ve sabah 5 - 6 arası uyanma gibi bişeydi ve cennette olduğumu düşünüyordum. Mart ayı içinde yani biz 2. ayla 3. ay arasındayken düzenimiz oturdu. Hem emme düzenimiz tamdı, hem gündüz uykularımız daha bir düzenliydi. Uyku öğünü vermeye geçtik yavaş yavaş ve düzen tamamen oturdu.

Ne yaptık?
Üçüncü ay boyunca ve dördüncü ayın başlarında yani Mayıs ortasına kadar bu düzen üç saatlik olarak güzel işledi. Gece uykusu kesintisiz (bir kaç istisnayı saymazsak), uyku öğünü sorunsuz oldu. Uyutma yöntemine gelince... Anneler, kayınvalideler gidince bi akşam bana heyheyler geldi kucakta uyutmaktan. Aldım yavrumu yatağına yatırdım. Uzun uzun sohbet. Ağlayınca kucağıma aldım tekra yatırdım filan. Çok ağlamadı ama. Şarkılar söyledim ama yatakta. hışş hışş pat devam. Çabalar sonucu ilk gece uyudu ama oldukça da uzun sürdü. Ertesi gün tekrar aynı düzen. Giriyoruz yatak odasına uyumadan çıkılmayacak. Ama asıl önemli konuyu atladım. Emme düzeni düzenliydi. Ritüel oluşturduk. Önce meme sonra banyo sonra yatakta sohbet, sakinleştirici şarkı sonra uyku gibi. Ritüele çok sadık kaldık. Hatta saate de sağdık kaldık. Her gün 6:30 banyo vakti gibi. Üç gün ben odaya kapanıp yatakta uyuttuktan sonra yatağında uyumaya başladı Eloş. Hayatımızın güzel bir dönemiydi düşününce... Gündüz kendi kendine uykuya dalar filan. Cennetmiş.

Şimdi o düzenden hastalıklar filan derken zedelendi. Yatakta uyumaya direnç geliştirdi. Bir dört saat, bir üç saat, aman emzireyim filan derken, bir de çok halsiz olduğumdan ilgilenemedim. Rutinimiz genel olarak emme-oynama-uyumadan şaşmadı ama atladığımız gündüz uykularımız oldu. Gece uyumamız gecikti. Bi anneanne, bi ben, bi baba uyutmaya kalkınca yorgun olduğumuzdan sabrımız azaldı. Eloş daha bir akıllandı, ağlayarak kucaaak istemeye başladı. Daha fenası oyuna gülmeye alıştı, her saat oyun oynamak istiyor.

Meme olmadan uyuma sorunsalına ne yapılır tam bilemiyorum. Aslında bu bir sorun mu onu da bilmiyorum. Neticede çocuk sorunsuzca uyuyorsa, sonra da uyanmıyorsa belki de öpüp başa koymak lazım. Bizim memede uyusa bile uyanıyor. Kaliteli uyku olmuyor. Buna alıştırmamaya gayret ettik. "Uyku zamanı" geldiğini anlaması önemli. Sanırım en iyi çare ritüel oluşturmak. Ve tutarlı olmak. Eşim Eloşu yatağında uyutmak için yatır /kaldır denen yöntemi uygulamaya karar verdi ve 1. dakikanın içinde vazgeçerek geri geldi. Zaten sorunsallar şöyle sanırım bu dönemde

  • Gündüz uyumayan/kısa uyuyan bebek
  • Gece uyumakta zorluk çıkaran bebek
  • Gece boyu uyumakta zorluk çıkaran uyanan bebek.
Şurada iki ilginç yazı var:

Çocuğunuz gece geç mi yatıyor?
Bebeğim erken uyanıyor.

Ben Eloşun 8i geçirmeden uyumasını istiyorum ama bugünlerde 9u bulduğumuz oluyor. İyileşelim tekrar düzene gireceğiz, şu katı gıda işi de otursun. Uyanma saati 7, ondan çok memnunum. Maşallah maşallah. Nazar değmesin inşallah.

Özetlemek gerekirse, eğer bebişin beslenmesi düzenliyse, yemekten sonra alt açarak uyandırma, oyunlarla dikkati canlı tutma, yorulunca da uyutma şeklinde düzen kurulabilir. Gece yatmadan önce yemek sonra banyo, ya da tersi, önce bir ninni, sonra hışşş pat kullanılabilir. İnsanın enerjisi ve motivasyonu olması lazım. Yorgunken, hastayken yapılacak iş değil. Bir de bence bebişler çok yoruluyorlar, gece uyumak istiyorlar. Sadece nasıl yapacaklarını bilmiyorlar, dalamıyorlar. Bazen yatakta şarkı + pışştan sonra tam uyumadan önce bir mızz eder. Bir an kucağıma alırım dalar. (Dı yani ben hastalanmadan önce. Şimdi bir standardı yok malesef. O eskii halimdeeen eser yok şimdiiii.)

Düzeleyim, tekrar biz de düzelelim. Yöntemlerimizi yazarım. Siz bu satırları okurken ben hala kaşınıyor olacağım. Of nasıl bir illetmiş bu:(((
Sevgiler. Umarım işe yarar. Biraz dağınık oldu yine, kusura bakmayın...

Bu arada sallamama konusunda inadım var. Kucakta sallamak ya da ayakta sallamak. Biz sallamama yolunu seçtik. Bence bu konu önemli. Kucakta dolaşmak da iyi fikir değil. İlla kucakta uyuyacaksa bile dolaşmadan, oturduğun yerde hışşlayarak olmalı. Tracynin söylediği ve çok katıldığım bir laf var:

Tekrarlayamayacağın şeyi yapma
!

Bunlar benim tekrarmalak istemediklerimdi. Ama insanın hoşuna gidiyordur o ayrı. Bi de... Yani neticede bizi ayakta salladılar da nooldu, hiiiiç :) Kardeşimi uyusun diye battaniyenin içinde sallardık, şimdi dünya akıllısı, tatlısı bişi. Çok da dert etmemek lazım. Geçici bunlar hep. Fani şeyler. Ay antihistaminikler bana dedirtiyo bunları. Hırt hırt çok kaşınıyrummmm.

21 yorum:

Ece Nur'un Annesi "Mine" dedi ki...

benım halam profesör canım, amcamın oğlu çocuk gelişimi doktoru ... daha çok var sülalemde ! eskilerin yöntemlerinden sadece beşikte , elini kolunu sıkı sıkı bağlamayı önermiyorlar... bebekler hamileyken anne karnındaki sıvı içerisinde sallanarak gelişiyorlar.dolayısıyla,çok hızlı olmamak şartı ile,ayakta sallamk,bebek beyninin gelişimi için önemli.bunu araştır.Geçenlerde bi tv kanalındaki çocuk doktoru da aynı şeyi söylemişti (derya baykal'daydı galiba)... eskilerden çok şeyi uyguladım ben .rahatta ettim. doktor şeker vere dedi, ben şekerli su verdim doğduğunda (1-2 çay kaşığı) sarılık olmadı mesela.bağırsaktaki doğum öncesi kalan dışkıdır sarılığı yapan,kakasını yapmasını sağlayacaksın, ben yaptım =) uyku olayı,her bebek ayrı bir kitaptır, her bebeğe "hadi uyu" dediğinde uyumaz.benim kızımın;geçen aya kadar maşallah uykusu harikaydı ' pnömokok aşısı oldu,hala ayaktayız.uyku kalmadı... büyümeye de bağlı tabii ki... doğduğunda 20 saat uyuyorsa,artık 15 saat uyuyacak ... kalanı,oyun-yemek-ilgi-alaka ... uzattım ama bebek bunlar her dediğimizi uygulamayamayız... tabi se "ben yaparım "diyorsan, KOLAY GELSİN,LAFIM YOK :)

Esra Günüşen Ertuğrul dedi ki...

yazını çok beğendim...bebkler rutinlerden hoşlanır ve böyle olunca da kendilerini daha da güvende hisseder...eloşcuk, canım çok tatlı...

İlknur dedi ki...

Özgürcüm bende senin gibi ayakta sallamaya kati karşı olanlardanım. Birincisi bana ters. Sıkıntılı insanım gelemem öyle dakikalarca ayaklarımı sağa sola salla falan. Biraz emek harcamak gerekiyor, biraz okumak. Ben Tracyi okumadan evvelde duymuştum bir iki arkadaştan aman sallamayın 5 yaşına geldi sallanmadan uyumuyor diye. Annem ile o kadar çok çatıştım ki, sallanmadan bebek uyur mu diye. Şimdi o bile senin kitap işe yaradı. Ne güzel kendi kendine uyuyan çocuk diyor :)

Bebekler sallanmaktan hoşlanıyorlar bu kesin. Sallamakta lazım ara sıra Minenin de dediği gibi anne karnından alışkanlık. Dokuz ay boyunca sallanmışsın çıkınca da istersin tabi ama bunun uyutma metodu olmasına gerek yok. Bizimki de maşallah çekeyim eğer uyku işaretlerini iyi yakalarsan, gazı iyi çıkmış, karnı tam doymuşsa kendi kendine uyuyor saatlerimizde fena değil. Yaz geldi bizde dokuza kaydık kışa herhalde döneriz yine eski saatlere ama şimdi güneş ışığı havanın tam o saatlerde güzel olması derken yedi çok erken geliyor yatmak için.

kuzunun annesi dedi ki...

Özgürcüğüm babası arada sırada sallar Eloşu ayagında öyle uyutur , bende genelde memede uyuyor , bazen şşt pat la uyuyor .Bazen pusetinde bazen arabada kendi kendinede uyuyabiliyor. Yani uyuma yöntemlerinden birini sürekli hale getirip Tracy nin deyimiyle prop haline getirmedikten sonra çokta sorun olmuyor sanki . Zaten 3 aydan sonra Elanın uykularıda saatli oldu artık . Saati gelince uykusu geliyor , ona göre davranıyoruz .
Tek handikapım var , oda emzirme aralarını istediğim gibi açamaış olmak , her uyumadan önce ve uyandıktan hemen sonra az yada cok mutlak süt istemesi . Vermeyince ortalığı yıkıyor . Bunun aclıktan cok alışkanlıkla alakalı oldugunu düşünmeye başladım .

k.i.s.d. dedi ki...

Özgürüm geçmiş olsun, bu sıralar başımız dumanlı malum geç yazıyorum okuyamıyorum sizleri ama dualar hep sizinle... Cevdet paşayı ayakta sallamıyorum, bazen kafam atıyor lanet olsun sallicam lan diyorum sonra eşim beni dizginliyor devam edemeyeceğin şeyi yapma diyerekten:) velhasıl... şşş pat güzel bir yöntem gerçekten ama bebiş çok yorgunken pek işe yaramıyor bizde. çok yorgunken deli oğlan memede uyumak istiyor, kafasını gömüp... hatta deli oğlan memeden süt gelmesin öylece emeyim istiyor, süt gelince sinirleniyor çok fena:)
rutin değişen bişey bu normal, değişiyor ama illa ki oluyor veya düzene giriyor bir şekilde. ben de yavaş yavaş anlamaya başladım bu annelik işinden. Sizden öğrendiklerim çok önemli bir motivasyon kaynağı tabii ki.
Öpüyorum kocaman, kendinize iyi bakınız.

Ozgur dedi ki...

Selamlar Ece Nur,
Vallahi anneler de tür tür. Nasıl bizim kız kitap bebek, ben de kitap anneyim. Benim annem de kitap anneymiş, İhsan Doğramacı'nın Annenin Kitabı adlı itabıyla büyütmüş bizi. Gerçi sonradan İhsan
Doğramacı'nın o kitabı meşhur Dr.Spockun kitabından kaynak göstermeden aparttığı ortaya çıkmıştı ya yine de faydeli bir kitap. Ben kitaplara ve doktorların dediklerine göre gidiyorum. Bir de kalbime ve aklıma yatmasına, içgüdüme uymasına bakıyorum. Bizim kız biz hastalanana kadar hep zamanında ve yatağında kendi kendine uyudu. Çok rahat ettik. Bence denemekte fayda var. Annelik fedakarlık ama gereğinden fazla harap olmanın da alemi yok. Geleneksel mevzulara gelince... Pek geleneksel bi insan değilim sanırım. Çevremde pek eski yok onunla da alakalı olabilir tabi. sevgiler.

Ozgur dedi ki...

Gerçekten de öyle Esra'cım. O da şaşırmıyor sen de. Kardeşim, annem, kayınvalide filan varken, Eloş beş dakikaya uyur diyodum, beş dakika sonra uyuyodu bizim kız. Çok şaşırmışlardı. Tam bi saat sonra da uyanıyodu minik. Du bakalım bugün kendisi uyudu sabah uykusunu. Tü tü tü tü maşallah! Düzene girelim, o da rahat, ben de. Ama asıl o huzurlu mutlu bebek oluyor...

kuzunun annesi dedi ki...

Ha bir şey daha . Ben uyku ögünü vermiyorum cünkü denedim versemde vermesemde Ela gece 3 te uyanıyor mutlaka . O yüzden vazgectim uyku ögününden . Hem gece 1 kez kalkıp emzirmenin sütümün azalmamasını sagladıgına dair bir düşüncem var nedense . Gece 3-4 kez kalkıp emzirdiğim zamanlarla su an arasında azalma var cünkü .Artık fıskiye gibi degiliz :=))) Daha az beyne uyarı gittiği için olmalı . Lakin gece 3 emzirmesinide kesersem dahada azalırmış gibi geliyor . Şu anki miktar yeterli ve azalmasını istemiyorum.
Bu arada Eloşumum bir önceki posttaki resmi pek tatlı . Anane omzundan bir bakış sanırım . Çok slmlar..

Ozgur dedi ki...

Tamamen katılıyorum İlknurcum. Biz dans ediyoruz mesela. Ben hamileyken hamile yogası yaptım, orda çalan müzikler eşliğinde sallanıyoruz, bazen daha farklı müziklerle dans ediyoruz. İnanılmaz sakinleşiyor. Slinge koyuyorum o durumlarda bir nevi sallanmaca. Çok da keyifli. Ama uyutmak için değil. Maşallah size de. 9 bana geç geliyor ama işte bakalım 8e çekebilecek miyiz. 11de meme verince 9da uyuyunca bize 2 saat kalıyor böhühüh:)

Ozgur dedi ki...

Kuzucum, işte her bebek farklı, her annenin de farklı yoğurt yiyişi var. Bebek ve anne sayısı kadar da yoğurt var:) Anne de, bebek de hallerinden mutluysa sorun yok bence. Ben Eloşun hallerinen bahsederken hep ona özgü olduğunun altını çizmek istiyorum, hiç başka bebek görmedim çünkü. Bakarsın ikinci bi canavar çocuk olur ben de memede, taklada, amuda kalkmış bi şekilde sallayarak uyutmaya çalışıyo olurum:)) Bebekten bebeğe anneden anneye fark var. Bebişin kilosuna göre istediği süt miktarı kalorisi farklı oluyor. Boylu poslu bebişin ihtiyacı farklı. İşte bi yol tutturup gidiyorsun bi şekilde.

Yeşil erikte okumuştum. Bebiş gece yarısı uyansa bile meme almadan uyuyamıyomuş. http://yesilerik.blogspot.com/2009/03/kirpicik-buyuyor.html
Ama sonra biraz konuya eğildiler düzelttiler neticede. Pratik annede yanlış hatırlamıyorsam benzer bi yöntem vardı. Sonradan da öğrenebiliyolar yani. Ben okuduğumda çok rahatlamıştım. Ben zor uyurum da yatınca:)

Ozgur dedi ki...

Canım k.i.s.d, taze anne,
Sen bugünlerde bol bol dinlenmeye bak. Hiç dert etme. İlk günler en şaşkın günler düşünüyorum da. 40ı çıksın yeniden doğmuş gibi olursunuz, bu günleri de derhal unutursunuz. düzene de girersiniz ohhh ne güsel olur ne güsel. Hele o ilk gülüş yok mu.. cennett cennnettttt....

Ozgur dedi ki...

Valla kuzucum dediğim gibi. Her bebek farklı. Vücut adapte oluyor, ben gece öğününü 11de vermezsem mesela göğsüm süt içinde kalıyor. Akıyor da akıyor.

Adsız dedi ki...

Vakit ayırıp uyku konusunu böyle detaylıca paylaştığın için çok teşekkürler Özgür...İpek memede uyuduğunda uyandırmaya kıyamazdım dediğim gibi hata burada başladı...Ağlatarak uyutma yöntemi bana göre değil çünki fazlasıyla ağlıyor beceremedim.Kaldır yatır yöntemini deniycem oda sabır gerektiriyor bakalım ama herşey onun iyiliği için mesela bügün memeden uyur uyanık bir vaziyette yatağına yatırdım şşştt patt derken daldı şu anda uyuyor..Benden sonra bir düzeni olsun zorluk çekmesin istiyorum herkez gibi.Eylülde işe başlıycam zaman geçtikçe nasıl bırakıcam çelişkisi kemiriyor içimi.Şimdi memede uyuyup gece uykusunu tam alıyor uyanmalarımız ve uyku öğünümüz yok çok şükür dün akşam 20:30 da emip uyudu sabah 5.30 da uyanıp neşeyle başladı günümüz genelde 6.30 -7.00 gibi uyanır konuşmalar çıklıklar alt açma emme ve tuvaletten sonra bir sabah uykumuz daha var 45 dk.lık tabiki yine memede ama uykuya dalması sabah daha kolay oluyor ..İleride memede daha çok kalmak isteyecek diye korkuyorum. Uykusu geldiğinde tek başına bunu başarabilmesini istiyorum.Her çocuk farklı dediğin gibi.Daha neler bekliyor bakalım bizleri.Belkide gereğinden fazla hassasım şu anda bu konu üzerinde Görüşmek üzere güzelce dinlenip en kısa zamanda iyileşmen dileğiyle

Adsız dedi ki...

Yazımın sonuna ismimi eklememişim Adsız olmayayım biran evvel açmalı bloğu Sevgiler Sibel...

Tuğçe dedi ki...

Selam,
Yazını okudum tam bir dosya olmuş, eline sağlık...
Sadece geçmiş olsun demek istedim...Umarım geçer biran önce kaşınmalar.Ela'nın fotolar süper...Canım, büyüdü çok! Maaşallah

gunebakan dedi ki...

ozgurcum oncelikle bir onceki posta yorum birakamadim, elosa masallah demek istiyorum. askililar cok yakismis cokkkk...kivrim kivrim bacaklari yemek lazim. kilosu cok da iyi gorunuyor. artis az olsa da moral bozma. ek gidalara birazcik erken baslamis oldunuz boylece. hic problem degil bence. yeni tatlarla tanissin kuzucuk. ilk baslarda agzindan cikarmasi normal, zamanla ogrenecek.
uyku konusunda ise yazdiklarin cok faydali. kizimi buyuturken biz de deneme yanilma metodu ile bir yontem belirlemistik. genelde emerken uyudu hep. sonra sallanan bir koltugumuz vardi. onda kucakta uyumaya alisti sallanirken. seyahatlerde ayagimda salladim. ama 1 yasindan sonra yanyana uyuma donemimiz basladi. sallanmayi da birakti. fakat dedigin gibi 5 yasina gelip hala ayakta sallanmak isteyen cocuklar gordum. o yuzden ahkam kesmek istemiyorum. zaten su annelerin herseyin en dogrusunu ben bilirim, en dogrusu da benim yontemim tarzina sinir oluyorum. sen de onceki postlarinda yazmistin hatta. boyle bahsedince, kimisi neeeeaaa salladin miii diyor, kimisi aaa sallaman gerekirdi. yaw karismayin bi kardesim...aynen, her bebek ayri bir kitap bence de...

Ozgur dedi ki...

Sevgili Sibel, saol yorumun için. Zaten bu yazı da senin yorumun üzerine yazılmıştı. Du bakayım biraz daha düşüneyim faydalı bir önerimiz olabilir mi diye? Eylüle de daha zaman var aslında. Hem büyümüş de olur minik. Yatır kaldır çok sabır gerçekten bi de sağlam sinirler istiyor. Bakalım. Aslında en önemlisi sanırım iyimser olma, yılmama, sabırlı olma gibi şeyler. Bi de bebişin yatakta vakit geçirebilmesi önemli... Hepsi hallolur hepsii...

Ozgur dedi ki...

Tuğçecim umarım bir an önce geçer geçmezse ben keçileri kaçıriiciiimmm.

Ozgur dedi ki...

Canım günebakan, kilo fena değil aslında. Zayıf bi bebek değil kesinlikle. Artış miktarını az buldu doktor. Çok hareketli bir bebek, sürekli eller kollar hop hop. Dönmeler bi yandan. Bakalım haftaya meyve suyu deniycez azıcıcık çok heyecanlıyım. 5 bitiyor nerdeyse koca kız olduk ayol!
Bebekler farklı oluyormuş. İki kardeşte bile bin çeşit huy. Biri sakin bebek, biri çok hareketli bebek olabiliyormuş. Anne olmak insana biraz büyük konuşmamayı da öğretiyo heralde.:) Allah bütün annelere güzel, sağlıklı kilolar, gülerek mutlu uyuyan yavrular versin inşallah... Onlara da yazık, bize de.

yeliz dedi ki...

özgürcüm iyi yazmışsın sana ve kitaba uygun hareket etme olayına inanıyorum ben de. bu yüzden anneleri kışkışladım 15. günde:)) bu aralar biz de bir rutin oluşturmaya çalışıyoruz, umarım başarılı oluruz.

Ozgur dedi ki...

Yelizcim başarırsınız kesin. Yani bence bu rutin işi bebeğe dayatılan bişey değil. Binlerce bebekte bakmışlar bunlar rutin seviyor. Alışan varlıklar bunlar. Kendisi koyuyor bi rutin sen önderlik etmezsen. Bir de aklında olsun, geçen bir blogda okudum ek mamayla ilgili. Mesela anne verince nazlanıyormuş da bakıcı verince hart hart yiyormuş minik. Sen işe başlayınca bazı şeyler daha kolay da olabilir belki. İzliyorum sizi. Biz de bakıcı bulsak keşke...